دژنکتور و معرفی انواع آن

دژنکتور گازی پارس سوئیچ

مدل :FP2416 B  24KV , 630A,

کلیدهای قدرت گازی تیپ FP با افزایش طول عمر کنتاکتها طول عمر دژنکتور گازی پارس سوئیچ .

با قابلیت نصب رله پرایمری و رله ثانویه بر روی دژنکتور گازی .

دارای موتور شارژ و بوبین قطع و وصل .

دژنکتور گازی پارس سوئیچ تیپ FP که از سیستم پافر جهت خاموش کردن قوس بهره میجوید دارای سیستم وزش دوبل بوده وبدین جهت قادرند قوس بوجود آمده در زمان قطع کلید قدرت را بطور موثر و با سرعت مناسب خاموش نمایند .

مشخصه دژنکتور گازی پارس سوئیچ:

این مشخصه و خصوصیات حرارتی قابل ملاحظه گاز SF6 موجب کاهش حجم قوس و افزایشطول عمر کنتاکتها و در نتیجه طول عمر دژنکتور گازی میگردد.

دژنکتور گازی پارس سوئیچ تحت لیسانس کمپانی آلستوم فرانسه بوده و مطابق با استاندارهای بین المللی تولید میشود .

دژنکتور گازی پارس سوئیچ به تجهیزات زیر مجهز می گردد :

1. رله ثانویه
2. رله پرایمری جریان اضافی
3. مکانیزم فرمان موتوری مجهز به رله آنتی پمپاژ و آند ولتاژ
4. نصب سویچ اعلام افت فشار گاز

 

دژنکتور:
دژنکتورکلیدی است که علاوه بر قطع و وصل خط، حفاظت شبکه را نیز بر عهده دارد و در شرایط اتصال کوتاه شدن شبکه بوسیله عملکرد رله ها قسمت معیوب را مجزا مینماید. دژنکتور طوری طراحی شده اند که بطور اتوماتیک از طریق رله یا بطور دستی از اتاق فرمان و همچنین از محل ، در شرایط تحت ولتاژ و زیر بار و در زمان اتصال کوتاه که جریان عبوری از مدار ممکن است تا 10 برابر جریان نامی در دژنکتور باشد، قادرند مدار را قطع نمایند بدون آنکه آسیبی به آن برسد.
دژنکتورهااز دو قسمت اصلی تشکیل شده است که عبارتند از :
1) محفظه قطع 2) مکانیزم عمل کننده

محفظه قطع:
محل قطع و وصل جریان میباشد و محفظه ای است با یک کنتاکت متحرک و یک کنتاکت ثابت ، اتصال کنتاکت متحرک و یا جدا شدن آن ازکنتاکت ثابت، همراه با قوس الکتریکی میباشد که با توجه به پیش بینی های بعمل آمده در این محفظه خفه میگردد . انتهای کنتاکتهای ثابت و متحرک تا خارج از محفظه قطع هدایت شده و سیمهای فشار قوی به آن وصل میشوند . از آنجا که قطع کلید معمولا” در هنگام بروز عیب و یا در زیر بار صورت میگیرد ، قوس پدید آمده در هنگام قطع از قوس حاصل در هنگام وصل کلید شدیدتر میباشد . برای اینکه عمل قطع در حداقل زمان و با سرعت کافی صورت پذیرد ، لازم است تا سرعت حرکت کنتاکت متحرک بالا باشد و از مواد عایقی اضافی برای خفه نمودن سریعتر قوس نظیر روغن ، هوای فشرده و غیره استفاده نمود .
با افزایش ولتاژ از 63 kv و بالا رفتن جریان ، فاصله بین دو کنتاکت افزایش یافته ، وسعت و دامنه قوس شدت می یابد بطوریکه خاموش کردن قوس و کاهش زمان قطع کلید مشکل تر میگردد در این حالت برای محدود نمودن طول قوس از چندین محفظه قطع که بطور سری به یکدیگر متصل میگردند استفاده میشود . با این عمل ولتاژ بین کنتاکتها در هر محفظه نسبت به تعداد محفظه های قطع کاهش می یابد در حالیکه جریان عبور کرده از کلید در کلیه کنتاکتها و محفظه های قطع معادل بوده و تغییری نمی یابد . به عنوان مثال چنانچه ولتاژ خط 230 کیلوولت و عمل قطع در دو محفظه قطع صورت گیرد ، ولتاژ واقع بر هر محفظه معادل 115 کیلوولت میباشد در حالیکه جریان بار و یا جریان عبور کرده از محفظه های قطع برابر میباشند . حرکت کنتاکتهای متحرک در دو محفظه قطع ، کاملا” همزمان صورت میگیرد . به همین جهت کلیه کنتاکتهای متحرک در محفظه های قطع از یک مکانیزم عمل کننده مشترک فرمان گرفته و عمل مینمایند .
2) مکانیزم عمل کننده
مکانیزم عمل کننده نیروی لازم جهت حرکت کنتاکت متحرک را تامین مینماید و از طریق یک اهرم ایزوله ، به کنتاکت متحرک متصل و انرژی لازم را از طریق این اهرم به آن منتقل مینماید . همچنین لحظه حرکت کنتاکت متحرک را نیز برای قطع یا وصل کلید کنترل مینماید و فرمان صادر شده از رله های حفاظتی و یا تابلو کنترل ، توسط مکانیزم عمل کننده کلید دریافت شده ، سپس انرژی لازم جهت حرکت کنتاکت محرک به آن داده میشود
برای اینکه حرکت کنتاکت متحرک در حداقل فاصله زمانی پس از دریافت فرمان قطع صورت پذیرد ، انرژی فوق بصورت ذخیره شده و آماده انتقال به کنتاکت متحرک پیش بینی میشود . با صدور فرمان قطع این انرژی به کنتاکت متحرک منتقل و باعث حرکت آن میشود . انرژی فوق توسط موتورها و سایر تجهیزات تولید انرژی به سهولت میتواند تامین گردد ، ولی تامین انرژی توسط این تجهیزات با تاخیر زمانی همراه میباشد . این کار تنها از طریق ذخیره انرژی ممکن است . بطوریکه در لحظه مورد نظر و بدون هیچگونه فاصله زمانی انرژی آماده در اختیار کنتاکت متحرک قرار گیرد . ذخیره انرژی بصورت فنر شارژ شده ، روغن تحت فشار، هوای فشرده انجام میشود. در هنگامیکه کلید باز و بسته میشود فنر و یا روغن توسط موتور الکتریکی یا هندل دستی ، تحت فشار قرار گرفته و مقداری انرژی مکانیکی در خود ذخیره مینماید .
مهمترین کلید های قدرت به شرح زیر می باشند :

کلید قدرت روغنی (OCBS):
این کلید از یک تانک فولادی پر از روغن عایقی تشکیل شده است.اگر اضافه باری به وجود آید ،پیچک قطع یک فنر قوی را آزاد می کند که سبب کشیده شدن میله عایق وباز شدن کنتاکت ها میگردد . به محض جدا شدن کنتاکت ها جرقه شدیدی ایجاد می شود که سبب تبخیر روغن در اطراف جرقه می گردد . فشار گاز های داغ ایجاد اغتشاشی در اطراف کنتاکت ها میکند که سبب چرخش روغن خنک در اطراف قوس شده ،آن را خا موش می کند . در کلیدهای پر قدرت مدرن قوس در مجاورت یک محفظه انفجار قرار میگیرد، به طوری که گازهای داغ سبب جریان شدید روغن می گردند . این جریان شدید در اطراف قوس برای خاموش کردن آن جاری می شود . سایر انواع کلیدهای قدرت به صورتی طراحی شده اند که قوس الکتریکی در آن توسط یک میدان مغناطیسی خودایجاد شده منحنی وار و طولانی می شود و به قوس در برابر یک سری بشقاب های عایقی دمیده می شود ، به طوری که قوس تکه تکه شده خنک می شود.
کلید قدرت روغنی
کلید قدرت هوایی:
این کلید ها مدار با دمیدن هوای فشرده با سرعت ما فوق صوت به کنتاکت های باز شده قطع می کنند . هوای فشرده در یک مخزن با فشار حدود MPa3 ذخیره شده و توسط یک کمپرسور در پست پر می شود . پر قدرتترین کلید قدرت می تواند جریانهای اتصال کوتاه ۴۰ کیلو آمپر را در ولتاز خط ۷۶۵ کیلو ولت را در مدت زمان ۳ تا ۶ سیکل در یک خط hz60 قطع کند . صدایی که از دمیدن هوا ایجاد می شود آن قدر بلند است که از صدا خفه کن در صورت نزدیکی کلید قدرت به مناطق مسکونی باید استفاده می شود .
کلید قدرت هوایی
کلید قدرت SF6:
این کلید کاملا بسته و با گاز عایق شده در هر کجا که فضا کم با شد مانند پست های اول شهر به کار می رود . این کلید ها از انواع دیگر با قدرت های مشابه خیلی کوچکتر و از کلید های هوایی نیز کم صداتر است.
کلید قدرت هوایی
کلید قدرت خلا:
این کلید ها با اصول متفاوتلی از دیگر کلید ها کار می کنند ، زیرا هیچ گازی برای یونیزه شدن در موقع باز شدن کنتاکت ها وجود ندارد . این کلیدها کاملا آب بندی می باشند ودر نتیجه ساکت بوده وهیچ گاه در معرض آلودگی هوا قرار نمی گیرند . ظرفیت قطع انها به حدود kv 30 محدود می شود و برای ولتازهای بالاتر از اتصال سری چند کلی استفاده می شود . از این کلیدها اغلب در سیستم های مترو استفاده می شود.

سکسیونر و انواع آن

سکسیونرچیست:

یکی از تجهیزات اصلی در هر ایستگاه برق فشار قوی سکسیونرها (Sectionner) هستند . لفظ سکسیونر لغتی است فرانسوی و به معنای جدا کننده ، و با  دیس کانکتورها (Disconnector)  نباید اشتباه گرفت ( دیس کانکتور به معنای قطع کننده است ) . اما بصورت عام این دو لغت را  تواماً در نقشه ها و محاورات برای سکسیونرها بکار می برند .

عمل و کار سکسیونر در ایستگاههای برق فشار قوی جدا کردن قسمتها و سکشن های مختلفی از تجهیزات است و عملیات مانور بروی تجهیزات را مهیا می سازد . نکته قابل ملاحظه در استفاده از این تجهیز ، عدم قابلیت فرمان دهی در زیر بار است . یعنی بروی سکسیونرها  در حالتOn Load نمیتوان مانوری انجام داد چرا که قابلیت قطع و وصل در زیر بار را ندارد و موجب صدمات و خسارات جدی به خود سکسیونر و دیگر تجهیزات میشود . در طراحی سکسیونرها هیچ تمهیدی جهت جلوگیری و محدود کردن قوس های شدید الکتریکی ناشی از باز و بسته کردن مدارات بکار نرفته است به همین خاطر تنها در حالت بی باری قادر به انجام فرمان بروی آن هستیم .( البته در انواعی از سکسیونر های فشار متوسط (۲۰ کیلو ولت ) سکسیونرهای خلا بکار میرود .)

سکسیونر باید در حالت بسته یک ارتباط گالوانیکی محکم و مطمئن در کنتاکت هر قطب برقرار می سازد و مانع افت ولتاز می شود.لذا باید مقاومت عبور جریان در محدوده سکسیونر کوچک باشد تا حرارتی که در اثر کار مداوم در کلید ایجاد میشود از حد مجاز تجاوز نکند .این حرارت توسط ضخیم کردن تیغه و بزرگ کردن سطح تماس در کنتاکت و فشار تیغه در کنتاکت دهنده کوچک نگهداشته می شوددر ضمن موقع بسته بودن کلید نیروی دینامیکی شدیدی که در اثر عبور جریان اتصال کوتاه بوجود می آید .باعث لرزش تیغه یا احتمالاباز شدن آن نگردد.از این جهت در موقع شین کشی و نصب سکسیونر دقت باید کرد تا تیغه سکسیونر در امتداد شین قرار گیرد .بدین وسیله از ایجاد نیروی دینامیکی حوزه الکترومغناطیسی جریان اتصال کوتاه جلوگیری بعمل آید.

طبق قوانین متداول الکتریکی جلوی هر کلید قدرتی از 1کیلوولت به بالا و یا هر دو طرف در صورتیکه آن خط از هر دو طرف پتانسیل می گیردسکسیونر نصب می گردد. برای جلوگیری از قطع ویا وصل بی موقع ودر زیر بار سکسیونر معمولا بین سکسیونر وکلید قدرت چفت وبست(مکانیکی یا الکتریکی)بنحوی برقرار می شود که با وصل بودن کلید قدرت نتوان سکسیونر را قطع ویا وصل کرد. بر خلاف کلید های هوایی ،سکسیونرها قادر به قطع هیچ جریانی نیستند .آنها فقط در جریان صفر باز و بسته می شوند . این کلیدها اصولا جدا کننده هستند که ما را به جدا کردن کلیدهای قدرت روغنی ، ترانسفورماتوها، خطوط انتقال و امثال آنها از شبکه زنده قادر می سازند .سکسیونرها از لوازمات تعمیراتی وتغییر مسیر جریان میباشند.

نکته مهم دیگر این است که حتی در زمانی که دژنگتور بعد از سکسیونر باز است و فرمانی را به سکسیونر صادر میکنیم جهت باز کردن مدار شاهد آرک زدن شدید بین تیغه ها هستیم ( بیشتر در ولتاژهای فوق توزیع و انتقال ) لذا در این نوع سکسیونرها جهت جلوگیری از آسیب دیدن کنتاکت ها مکانیزم عملکرد سکسیونر قوی تر و سریعتر انتخاب میشود .( مثلاً زمان باز شدن سکسیونر ها در ولتاژ ۸۰۰ کیلو ولت کمتر از ۱ ثانیه است .)مکانیزم عمل کننده موتوری سکسیونرها شامل یک سری کنتاکتور، کلید های کمکی ، کلید اصلی وموتور با قابلیت چپگرد و راستگرد

انواع سکسیونر ها:

1- سکسیونر تیغه ای یا اره ای                                       2- سکسیونر کشویی

3- سکسیونر دورانی                                                    4- سکسیونر قیچی ای یا پانتوگراف

سکسیونر تیغه ای یا اره ای :

(مورد استفاده در ولتاژهای کم تا ۳۰ کیلوولت) از این سکسیونر برای قطع و وصل ولتاژ به دلیل داشتن حفاظت مطمئن درزمان عملکرد مورد استفاده قرار می گیرد تیغه های آن می تواند از ساده به دوبل و از نوع تسمه ای به پروفیلی و میله ای و لوله ای تغییر یابد. نوع اهرمی آن در فشار قوی وفوق فشار قوی کاربرد دارد . این سکسیونر ها به دلیل وجود شرایط جوی و وجود تنش های مختلف بایستی طوری نسب شود که در اثر نیروی برف یا باد به راحتی وصل نگردد.

 

سکسیونر کشویی :

این سکسیونر در مواقعی استفاده می شود که عمق تابلو کم باشدمانند ( کیوسک‌ها و قفسه‌ها).این نوع سکسیونرها بیشتر به صورت میله ای در جهت عمودی قطع و وصل می شود و بیشتر در فشار متوسط کار برد دارد.

 

 سکسیونر دورانی:        

(مورد استفاده در ولتاژهای بالا علی‌الخصوص ۶۰ و ۱۱۰ کیلوولت)

عملکرد این سکسیونر به صورت دو بازو در یک پل که جهت چرخش آنها 90 درجه معکوس همدیگر می باشند این نوع کلید در شرایط جوی نا مناسب مقاومت خوبی از خود نشان میدهد.

 

سکسیونر قیچی ای یا پانتوگراف:

این نوع سکسیونرها بیشتر در شبکه فوق فشار قوی کاربرد دارند و به لحاظ آنکه هر قطب روی یک پایه سوار است لذا از نظر جایگیری در پست حجم کمتری اشغال می کند و بیشتر زیر خط فشار قوی نصب می گردد.

سکسیونر با قطع زیر بار :

این سکسیونرها بدلیل جلوگیری از حجم زیاد پست و جلوگیری از مانور اپراتور و همچنین برای جلوگیری از اینترلاک (تنش) بین سکسیونر و دژنکتور طوری طراحی می شوند که برای قطع و وصل خطی کوچک و یا فیدرهای تغذیه و یا راه اندازی موتورهای فشار قوی و همچنین وصل آنها حدود 5/2 تا10 برابر قدرت قطع آنهاست و جریان قطع این کلیدها 2تا 5/2 برابر جریان نامی است . این نوع سکسیونرها دارای محفظه قطع ضعیفی می باشند که از نوع هوایی می باشند.

منبع: http://www.g-m-u.ir

 

معرفی انواع سیم و کابل

هادی :

به طور کلی به موادی که دارای رسانایی بالایی هستند و می توانند برق را با تلفات کم منتقل کنند هادی گفته می شود که در بین مواد مختلف طلا ,مس,نقره جزوه بهترین هادی ها هستند.

عایق:

موادی که دارای رسانایی صفر هستند و یا به عبارتی دیگر برق را از خود عبور نمی دهند عایق گفته می شود.همانند انواع پلاستیک ,شیشه,چوب…

سیم:

سیم ها وسایلی هستند که در آن  از یک هادی به منظور انتقال برق  و از یک عایق به منظور جلوگیری نشت برق به اطراف و محافظت استفاده می شود.

تقسیم بندی سیم ها:

 1-سیم مفتولی یا سیم تک لا:این نوع سیم که به سیم خشک نیز معروف است دارای یک رشته هادی می باشد و  به دلیل این که قابلیت فرم دهی دارد عموما در تابلو برق ها استفاده می شود.ولتاژ نامی این نوع سیم 750/450 ولت است و برای جریان های مختلف ، با سطح مقطع عای 1.5 تا 240 میلی متر مربع ساخته میشود.

2-سیم افشان: سیم های افشان به دلیل این که از تعداد زیادی سیم مسی نازک به هم تابیده تشکیل شده اند نرم بوده و دارای قابلیت انعطاف بالا می باشند به همین دلیل از آن ها در سیم کشی ساختمان استفاده می شود.ولتاژ نامی این سیم های افشان  500/300 ولت است.و با توجه به جریان عبوری در سطح مقطع های مختلف موجود می باشند.

3-سیم نیمه افشان:این سیم های چیزی بین سیم های مفتولی و افشان می باشند یعنی تعداد رشته های این نوع سیم به مراتب از سیم های افشان کم تر بود و در نتیجه انعطاف آن نیز از سیم های افشان کمتر می باشد.ولتاژ نامی این سیم 750/450ولت است و زمینه های کاربرد روی آن مشابه سیم های مفتولی است.

نام گذاری سیم ها:

برای نام گذاری سیم ها ها و کابل ها به مولفه هایی همچون نوع عایق ,جنس هادی,شکل هادی و … حروفی را نسبت داده اند که از کنار هم قرار گرفتن این حروف دقیقا می توان به نوع سیم و کابل و مورد مصرف آن پی برد.

این حروف عباتند از:

N:نشان دهنده سیم مسی نرم شده یا به عبارتی سیمی که طبق استاندارد VDE آلمان ساخته شده است.

Y : عایق  P.V.C دور  هر رشته است.

S و Z :علامت سیم های مخصوص 

F: علامت سیم های نرم

A :برای سیم کشی داخل لوله ها

M به مفهوم سیم های مقاوم در مقابل رطوبت است.

در زیر چند نمونه از سیم های پر کاربرد آورده شده است.

 

موارد مصرف                                                                                                      حروف مشخصه

سیم تک لا با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان                                                     NYA     

سیم افشان با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان                                                  NYAF

سیم مخصوص با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان                                                NSYA

سیم مقاوم در مقابل رطوبت                                                                                           NYM

سیم با روکش پلاستیک مخصوص برای روشنایی و لوازم خانگی                                                NYZ

سیم برای مصرف لوستر و چراغ ها                                                                                  NYFA

سیم دو رشته ای برای مصرف روشنایی(دولا)                                                                   NYFAZ

سیم مکالمه و خبری                                                                                                        Y

سیم کواکسیال                                                                                                              T

 

سیم کواکسیال:

 سیم های کواکسیال به عنوان آنتن و یا رابط دستگاه های صوتی و تصویری استفاده می شوند.در این سیم ها از دو نوع هادی استفاده شده است که یک هادی در مرکز سیم از نوع مفتولی بود و سیم اصلی می باشد. و سیم دوم به صورت بافته شده در دور سیم است به منظور جلوگیری از پارازیت می باشد.و همانطور که در تصویر مشاهده می نمایید سیم اصلی توسط یک لایه PVC از سیم خارجی عایق شده و در نهایت یک عایق دوم کل مجموعه را محافظت میکند.

 

کابل:

در صورتی که چند سیم در کنار یکدیگر به کمک یک غلاف و یا لایه عایقی دوم قرار گیرند تشکیل یک کابل را می دهند.

 

تقسم بندی کابل ها از نظر شکل هادی:

 کابل های از نظر شکل هادی(شکل سطح مقطع) به دو دسته تقسیم می شوند که هر دسته با حروف خاصی نمایش داده می شود.که هادی های گرد را با حرف (r) و هادی های مثلثی (سکتور) را با حرف (S) نمایش می دهند.

تقسم بندی کابل ها از نظر تعداد رشته:

کابل ها از نظر تعداد رشته در نوع تک رشته(مفتولی ) و افشان یا چند رشته وجود دارند که کابل های چند رشته را با (m) و با حرف (e) نمایش می دهند.

  تقسم بندی کابل ها از نظر کاربرد :

کابل ها از نظر کاربرد به دو دسته ی کابل های مسلح که برای تحمل ضربه ها، فشار ، نفوذ رطوبت و سایر عوامل دارای محافظ اند و دیگر کابل های غیر مسلح که فاقد محافظ اند تقسیم میکنند.

عايق كابل :متناسب با نوع مصرف عايق كابل از مواد مختلف ساخته مي شود.اين مواد عبارتند از:

1- كاغذ هاي آغشته به روغن هاي مخصوص

2- مواد لاستيكي

3-  PVC

حروف مورد استفاده برای نام گذاری کابل ها:

 

رنگ بندی سیم های کابل:

 

در کابل ها به دلیل اینکه چندین سیم در کنار یکدیگر قرار می گیرند این امکان وجود دارد که سیم ها با یکدیگر اشتباه گرفته شود به همین دلیل عایق  سیم ها را در رنگ های متفاوت تولید می کنند .که این رنگ بندی نیز خود از استانداردی  که در این زمینه وجود دارد تبعیت می کند که در زیر آورد شده است.

 

تعداد سیم های کابل - رنگ سیم های کابل بدون سیم محافظ (ارت) -رنگ سیم های کابل با سیم محافظ (ارت)
1 سیمه:   سیاه 

2 سیمه    سیاه-آبی

3 سیمه    سیاه-آبی-قهوه ای                      سبز و زرد-آبی-قهوه ای                        

4 سیمه   سیاه-آبی-قهوه ای-سیاه               سبز و زرد-آبی-قهوه ای-سیاه

5 سیمه   سیاه-بی-قهوه ای-سیاه-سیاه        سبز و زرد-آبی-قهوه ای-سیاه-سیاه

6 سیمه و بالاتر   تمام سیم ها سیاه و روی همه ی آن ها شماره زده میشود.  

برگرفته از: http://www.g-m-u.ir